Programmes

Programmes

સામાજીક સમરસતા દિવસ:

ડૉ.બાબાસાહેબ આંબેડકરના જન્મદિન તા.14મી એપ્રિલથી એક સપ્તાહ દરમ્યાન રાજ્યમાં ડૉ.બાબાસાહેબ આંબેડકરશ્રીની વિચારધારાને અનુરૂપ સમાજમાં એક સરખી સામાજીક વિચારધારા જળવાઇ રહે તે પ્રમાણે દર વર્ષે સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમ જેવા કે લોકડાયરો, નાટકો, સંગીતના કાર્યક્રમો અને રેલી જેવા કાર્યક્રમો યોજવામાં આવે છે.

ગુજરાત સ્થાપના દિન અને રાષ્ટ્રદિનની ઉજવણી:

ગુજરાત રાજ્ય સ્થાપના દિન 1લી મેની ઉજવણી પ્રતિવર્ષ કરવામાં આવે છે.આ ઉજવણી નિમિત્તે રાજ્યની સંસ્કૃતિની ઝાંખી કરાવતા નાટકો, શોર્યગીતો, નૃત્ય નાટિકાઓ, બાળ ચિત્ર સ્પર્ધાઓ યોજી ઉજવવામાં આવે છે. ગણતંત્ર દિન અને પ્રજસત્તાક દિનની ઉજવણી પ્રસંગે રાજ્ય કક્ષાના ધ્વજનંદન સમારોહ પ્રસંગે ગુજરાતના ભાતીગળ સાંસ્કૃતિક કલાની ઝાંખી કરાવતા નૃત્ય કલાવૃંદો ધ્વારા જુદા-જુદા કાર્યક્રમો યોજવામાં આવે છે.

શાસ્ત્રીય સંગીત સમારોહ:

શાસ્ત્રીય સંગીતના પ્રચાર અને પ્રસારના હેતુસર રાષ્ટ્રીય અને આંતર રાષ્ટ્રીય ખ્યાતિ પ્રાપ્ત કલાકારો ધ્વારા શાસ્ત્રીય સંગીતના બે દિવસીય કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવે છે.

ઉત્તરાર્ધ ઉત્સવ:

રાજ્યમાં શાસ્ત્રીય નૃત્ય ક્ષેત્રે વિકાસ ગુરુ શિષ્ય પરંપરા યોજના હેઠળ દર વર્ષે સૂર્ય મંદિર, મોઢેરા, જિ.મહેસાણા ખાતે રાષ્ટ્રીય શાસ્ત્રીય નૃત્ય સમારોહ,ઉતરાયણ પછીના શુક્ર, શનિ અને રવિવાર દરમ્યાન યોજવામાં આવે છે.આ સમારોહમાં બે આંતર રાષ્ટ્રીય ખ્યાતિ ધરાવતા તેવા ગુજરાતના નામાંકિત કલાકારોને આમંત્રિત કરવામાં આવે છે.આ સમારોહ દરમિયાન આ ક્ષેત્રે કથ્થક, ઓડિસી, મણિપુરી, કુચીપુડી, ભરતનાટ્યમ, મોહિની અટ્ટમ વગેરે પરંપરાગત શાસ્ત્રીય નૃત્યો રજૂ કરવામાં આવે છે.

વસંતોત્સવ:

ગુજરાત રાજ્ય સંસ્કૃતિ કુંજ પ્રતિષ્ઠાનના ઉપક્રમે ગાંધીનગર ખાતે વિવિધ લોકનૃત્યો તથા ભાતીગળ કલાઓનું પ્રદર્શન કરવામાં આવે છે.દસ દિવસના ઉત્સવમાં સમગ્ર દેશમાંથી વિવિધ લોકનૃત્યો રજૂ થાય છે..

વિશ્વ રંગભૂમિ દિનની ઉજવણી:

રાજ્યમાં નાટ્યપ્રવૃતિઓના વિકાસ માટે પ્રતિવર્ષ 27 માર્ચના રોજ નાટ્ય મહોત્સવ યોજવામાં આવે છે. રાજ્ય બહારની રાષ્ટ્ર કક્ષાની નામાંકિત નાટ્ય સંસ્થાઓ ધ્વારા નાટ્યપ્રયોગ યોજવામાં આવે છે. આ નાટ્ય ઉત્સવ નામાંકિત નાટ્ય ક્ષેત્રના ઘડવૈયા શ્રી જયશંકર સુંદરીના નામે યોજવામાં આવે છે.

લોકડાયરા:

સૌરાષ્ટ્ર લોકકલાના પ્રમુખ અંગ લોકડાયરાની પરંપરા તથા ડાયરાના સાંસ્કૃતિક લોક વારસાના જતન અને પ્રચાર અર્થે રાજ્યના તમામ જિલ્લાઓ અને મહાનગરપાલિકાના વિસ્તારોમાં પ્રતિ વર્ષ લોકડાયરાનો એક કાર્યક્રમ તેમ જ વિશિષ્ટ તહેવારો, રાષ્ટ્રીય નેતાઓના જન્મ દિન જેવા વિશિષ્ટ પ્રસંગોએ લોકડાયરાનું આયોજન કરવામાં આવે છે.

રાજ્ય બહાર વિશિષ્ટ સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમ યોજવા જનાર કલાવૃંદોને આર્થિક સહાય:

ગુજરાતની આગવી સંસ્કૃતિનો વ્યાપ દેશભરમાં ફેલાવવા માટે અને ગુજરાતની સંસ્કૃતિની વિશિષ્ટ રાષ્ટ્રીય ઓળખ પ્રસ્થાપિત થાય તે માટે રાજ્ય બહાર વિશિષ્ટ સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમ યોજવા માટે જનાર કલાવૃંદોને મહત્તમ રૂ. 1.00 લાખની આર્થિક સહાય આપવામાં આવે છે.

અનુસૂચિત જાતિ કલા મહોત્સવ:

અનુસૂચિત જાતિના કલાકારોની કલાને જીવંત રાખવા અને પરંપરાગત કલાની જાળવણી થાય તે હેતુથી રાજ્યમાં વિવિધ સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમોના આયોજન કરવામાં આવે છે.

અનુસૂચિત જાતિ પૈકી તુરી-બારોટ સમાજના કલાકારો:

અનુસૂચિત જાતિ પૈકી તૂરી-બારોટ સમાજના કલાકારોની કલાને જીવંત રાખવા અને પરંપરાગત કલાની જાળવણી થાય તે હેતુથી રાજ્યમાં વિવિધ સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમોના આયોજન કરવામાં આવે છે.

આદિજાતિ મહોત્સવ:

ગુજરાતના આદિજાતી વિસ્તાર ધરાવતા જિલ્લાઓની આદિજાતિ કલાને જીવંત રાખવા અને પરસ્પર આદાન-પ્રદાન માટે દર વર્ષે આદિજાતિ કલાકારોનો મહોત્સવ યોજવામાં આવે છે.

ઉમંગ ફેસ્ટિવલ:

રાજ્યના શારિરીક રીતે અશક્ત એવા વિકલાંગ યુવક-યુવતિઓ માટે વિવિધ કલાક્ષેત્રે તાલીમ આપી મહોત્સવનું આયોજન કરવામાં આવે છે..

યુવા ઉત્સવ:

રાજયના યુવક યુવતીઓ, સાહિત્ય, કલા અને સાંસ્કૃતિક ક્ષેત્રે પોતાની મૌલીક કૃતિઓ ઉત્કૃષ્ટ રીતે રજુ કરે તે માટે પ્રતિવર્ષ તાલુકા, જીલ્લા, પ્રદેશ, રાજય અને રાષ્ટ્ર કક્ષાએ યુવા ઉત્સવ યોજવામાં આવે છે. ૧૫ વર્ષ થી ઉપરના અને ૩૫ વર્ષ સુધીના યુવક - યુવતીઓ માટે સાહિત્ય વિભાગમાં વકતૃત્વ સ્પર્ધા, શીધ્ર વકતૃત્વ સ્પર્ધા, હિન્દી/અંગ્રેજી નિબંધ સ્પર્ધા, પાદપૂર્તિ, ગઝલ - શાયરી લેખન, કાવ્ય લેખન, દોહા-છંદ-ચોપાઈ, લોકવાર્તાની સ્પર્ધાઓ યોજવામાં આવે છે. કલા વિભાગમાં સર્જનાત્મક કારીગરી તથા ચિત્રકલાની સ્પર્ધા યોજવામાં આવે છે.

સાંસ્કૃતિક વિભાગમાં લગ્નગીત, હળવુ કંઠય સંગીત, લોકવાદ્ય સંગીત, એક પાત્રીય અભિનય, કર્ણાટકી સંગીત, શાસ્ત્રીય નૃત્યમાં ભારત નાટય કથ્થક, મણીપુરી, ઓડીસી, કુચીપુડી - નૃત્ય સ્પર્ધા, લોકગીત, ભજન, સમુહ ગીત, લોક નૃત્ય , એકાકી સીતાર, વાંસળી, વીણા, મૃદંગમ, હાર્મોનીયમ, ગિટાર અને તબલાની સ્પર્ધાઓ યોજાય છે

તાલુકાકક્ષાએ સ્પર્ધામાં વિજેતા થયેલ સ્પર્ધકોને જિલ્લા કક્ષાની સ્પર્ધામાં ભાગ લેવા મોકલવામાં આવે છે. જીલ્લા કક્ષાની સ્પર્ધામાં વિજેતા થયેલ સ્પર્ધકોને પ્રાદેશિક કક્ષાની સ્પર્ધામાં ભાગ લેવા મોકલવામાં આવે છે. પ્રાદેશિક કક્ષાએ પ્રથમ અને દ્રિતિય ક્રમે વિજેતા થયેલ સ્પર્ધકોને રાજયકક્ષાની સ્પર્ધામાં ભાગ લેવા માટે મોકલવાના હોય છે. રાષ્ટ્રકક્ષાની સ્પર્ધાના નિયમો મુજબ રાજ્યકક્ષાએ પ્રથમ ક્રમે વિજેતા થયેલ સ્પર્ધકોને રાષ્ટ્રીય કક્ષાના યુવા ઉત્સવમાં ભાગ લેવા માટે મોકલવામાં આવે છે.

રાજયના યુવાનોની સાંસ્કૃતિક તથા કલા શકિતનો વિકાસ થાય તથા તેઓની કલા શકિતને પ્રોત્સાહન મળે તે લક્ષમાં લઈને ૧૯૬૮ ના વર્ષથી આ યુવા ઉત્સવ યુવક મહોત્સવના નામથી ત્યા‍ર પછી ૧૯૮૩-૮૪ના વર્ષથી યુવા પ્રતિભા શોધ સ્પર્ધાના નામથી અને ૧૯૯૭ -૯૮ના વર્ષથી યુવા ઉત્સવના નામે પ્રતિ વર્ષ યોજવામાં આવે છે.

આદિજાતિ મહોત્સવ:

સન ૧૯૯૦-૯૧ના વર્ષથી પ્રતિ વર્ષ રાજયકક્ષાના આદિજાતિ મહોત્સવનું આયોજન કરવામાં આવે છે. જેમાં રાજયના તથા પાડોશી રાજયો ગોવા, મહારાષ્ટ્ર અને રાજસ્થાન રાજયના આદિજાતિ મંડળીના ૭૦૦ જેટલા કલાકારો તેઓની પરંપરાગત કલા રજૂ કરે છે.

આપણી સરહદો ઓળખો:

રાજયના શિક્ષિત-અશિક્ષિત યુવક-યુવતીઓ રાષ્ટ્રના સરહદોના સંરક્ષણની પ્રવૃતિમાં જરૂર પડે રસ ધરાવતા થાય અને સરહદ વિસ્તારના ખમીરવંતા લોકજીવનથી વાકેફ થાય તેમજ રાષ્ટ્રની સુરક્ષાના કાર્યોમાં જોડાય તેવા અભિગમ સહ-પ્રતિવર્ષ કચ્છ તથા બનાસકાંઠાના વિવિધ સ્થળોએ "આપણી સરહદો ઓળખો" નામે સાહસીક પ્રવાસ યોજવામાં આવે છે.

રાજયના પ્રમુખ અખબારોમાં જાહેરાતો આપી, રસ ધરાવતા યુવક-યુવતીઓ પાસેથી અરજીઓ મંગાવીને આ કાર્યક્રમમાં ૧૩૦ જેટલા યુવક-યુવતીઓની પસંદગી કરી ભાગ લેવા માટે આમંત્રણ આપવામાં આવે છે.

૧૦ દિવસના આ પ્રવાસમાં પગપાળા, વાહન તથા ઉંટ સવારી મારફતે અગત્યના સરહદી, પર્યટન અને ઐતિહાસીક સ્થળોની મુલાકાત લઈને સામાજીક, શૈક્ષણિક, સાંસ્કૃતિક ઈત્યાદી પરિસ્થિતિઓનો ખ્યાલ આપવામાં આવે છે. ભાગ લેનારને આવવા જવાનો પ્રવાસ ખર્ચ, નિવાસ ખર્ચ તથા ભોજન ખર્ચ રાજય સરકાર દ્વારા કરવામાં આવે છે.

Back to Top